Làm thủ tục xong, để vợ ở lại trạm, Bình xách cặp lồng chạy ra quán mua thức ăn. Chân bước đi mà lòng người bố trẻ chỉ nghĩ đến lúc được ôm thằng cu con của mình. Thằng bé đã được đặt sẵn tên là Nam vì những bà mụ giàu kinh nghiệm gặp Trang đều nói đó là con trai. Các bác sĩ khám thai cũng nói con trai. Người nhà quê đi xem bói càng khẳng định là thằng cu. Nhất là lúc nãy chị hộ sinh cũng nói chắc chắn là con trai…

Về đến trạm xá, Bình được mọi người hân hoan chúc mừng: mẹ tròn con vuông. Lao vào phòng, Bình thấy vợ hôn mê, nằm bên là một hài nhi đang o e khóc. Vợ Bình sinh con gái.

Đứa trẻ được đặt tên là Hồng. Bé lớn dần và anh chị thấy nó hình như ngày một không giống bố mẹ, cũng không giống bất cứ ai trong hai họ.

Họ anh Bình có 22 đứa trẻ thì không ai tóc xoăn như Hồng. Cặp mắt xếch rất ấn tượng của con gái họ Lỗ nhà anh thì Hồng không thừa hưởng. Dáng đi, phom người, tính cách của Hồng ngày càng khác bố mẹ, họ hàng. Bệnh hắt hơi của họ nhà anh di truyền đến các con cháu, mà riêng Hồng không có biểu hiện này…

Căng thẳng quá, vợ chồng anh đi xem bói. Thầy bói nói rằng con anh chị đang ở xa, nhà anh chị có người lạ đến ở… Nỗi ám ảnh lớn dần và không ngừng cắn xé tâm can, vợ chồng Bình quyết định nhờ đến Công ty Thám Tử Tư. Người được họ chọn mặt gửi vàng là thám tử tên Châu. Từ đây, hành trình đi tìm đứa trẻ bị đánh tráo bắt đầu.

thám tử Châu đặt một phòng trọ ở thị trấn huyện Thường Tín rồi phóng xe xuống trạm xá nơi Hồng chào đời. Sau vài ngày nghiên cứu địa bàn, Thám Tử Châu quyết định tiếp cận ông bảo vệ trạm xá.

Chiều mưa khách vắng, bác bảo vệ lững thững ra quán nước đối diện bên đường hút điếu thuốc lào. Chàng Thám Tử xởi lởi bắt chuyện và mời bác “ăn” thêm chén rượu cùng nắm lạc rang. Châu nói: “Vợ chồng cháu từ miền Nam ra. Cháu đang xin việc ở huyện. Vợ cháu muốn xin việc vào trạm xá này. Nhờ bác chỉ đường…”.

Hỏi chuyện, Thám Tử Châu biết trạm xá hiện có 5 cán bộ nhân viên. Người làm lâu nhất là bà Hường với 22 năm công tác, 4 người còn lại thời gian đều dưới 10 năm. Như vậy người duy nhất có thể có mặt khi Hồng chào đời là bà Hường.

Bà Hường quê gốc ở xã này, không có con hay cháu trạc tuổi Hồng. Bề ngoài bà là người phụ nữ nhân hậu, chân chất. Thông qua bác bảo vệ, Châu gặp bà. Lý do chính vẫn là xin việc cho vợ. Bà Hường không nhớ gì về những người vãng lai sinh con ở trạm xá này. Hồ sơ của trạm về những ca sinh chỉ ghi vắn tắt trong cuốn vở học sinh rồi cuối năm bỏ đi… Manh mối không có gì sáng sủa.

Thám Tử Châu quyết định sẽ ngửa bài với bà. Giả sử chuyện nhầm con có thật thì sẽ có hai trường hợp xảy ra. Thứ nhất, nếu bà không chủ ý đánh tráo thì chắc chắn với tình cảm của mình, bà Hường sẽ giúp Châu. Thứ hai, nếu bà ta là thủ phạm thì cũng sẽ lộ thái độ. Châu nói: “Thật ra cháu có anh chị ruột sinh con ở đây vào ngày 15/10/1990 nhưng gia đình lo ngại trạm xá giao nhầm con…”.

Bà Hường rất ngạc nhiên và sốt sắng hỏi kỹ câu chuyện. Bà cho biết trước năm 1993 trạm xá có 2 bà mụ thay nhau là bà và một đồng nghiệp tên Gấm. Bà Gấm góa chồng từ lâu và đã mất cách đây 4 năm. Bà Hường không nhớ ngày 15/10/1990 ai là người đỡ đẻ… thám tử Châu xác minh chuyện bà Gấm là có thật. Thái độ của bà Hường cũng rất trong sáng và câu chuyện lại đi vào ngõ cụt.

Lần thứ hai quay lại trạm xá với hy vọng vớt vát vận may, Châu lại vào quán nước đối diện. Nắng trưa đổ lửa xuống đồng làng. Quán nước lợp mái gianh rợp bóng mát của một cây phượng xù xì cổ thụ. Bà lão bán quán nói chuyện với khách: “Thế mà ngày xưa ông trưởng trạm định chặt đi vì sợ nó đổ, gây tai nạn. Ngày trước có ông khách Hà Nội, vợ đau đẻ dọc đường đưa vào đây. Ông nói con trai thì đặt tên là Phượng vì cây phượng này quá đẹp. Đối diện nhà ông ấy cũng có một cây phượng giống hệt thế”.

Nhiều đêm Bình – Trang thức trắng nhìn con ngủ nhưng họ thấy mình không thể đối mặt với những tình huống khi lấy mẫu ADN. Châu nói với họ: “Dù con anh chị là Hồng hay Phượng thì cả hai đều đang có cuộc sống tốt đẹp”. Chúng đang được hưởng những gì tốt nhất mà người lớn có thể đem lại. Nếu chúng biết câu chuyện này, dù là con ai đi nữa thì chắc chắn chúng cũng bị tổn thương. Đó là chưa kể đến những người là cha mẹ chúng khi phải đối mặt với những tác động khôn lường từ bản thân, đời sống và dư luận.

Điều dằn vặt trước đây của vợ chồng anh Bình – chị Trang là không biết con mình là ai trong hàng triệu trẻ sinh năm 1990, nhưng nay đã biết chắc chỉ một trong hai đưa Hồng – Phượng. Trước đây không biết con mình sống ra sao, nay biết rõ từng bữa cơm chúng ăn gì, chúng học hành ra sao. Như vậy chuyện còn lại với anh chị Bình – Trang là tự biết hạnh phúc với những kết quả đó, tự biết giải quyết những dằn vặt trong mình. Sự thật về những đứa trẻ bị cuộc đời đánh tráo ấy, nếu cần sẽ được đề cập vào lúc hợp lý. Có thể là khi những đứa trẻ đã đủ trưởng thành, hoặc lúc những người cha, người mẹ sắp từ giã cuộc đời đầy bí ẩn và éo le này.